ملیت :  ایرانی   -  قرن : 3 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(وف 263 /261 ق)، حافظ و محدث. مشهور به شیخ نیشابور و نیز محدث خراسان. به آورده‏ى بستانى وى معروف به ابن‏سمناوى بود. براى استماع حدیث به عراق رفت و تا یمن سفر كرد و از عبداللَّه بن نُمَیر و ابوضمره انس بن عیاض لیثى و اسباط بن محمد و مالك بن سُعیر و یعقوب بن ابراهیم و وهب بن جریر حدیث شنید. و با سفیان بن عُیینة ملاقات كرد. او شنیده‏هاى خود از گروه بسیارى از محدثان حجاز، یمن، شام، كوفه، بصره و خراسان را جمع و تصنیف كرد. ابوحامد بن شرقى در جواب این سؤال كه چرا در طلب حدیث به عراق نرفتى، گفت: كجا روم كه نقادان حدیث، ذُهْلى و ابن‏ازهر در نزد ما، در خراسان، هستند. دو رفیق ابوالازهر، محمد بن رافع و محمد بن یحیى ذهبى، و همچنین استادش، یحیى بن یحیى تمیمى، و نسائى و ابن‏ماجه قزوینى و ابوحاتم و ابوزُرعه رازى و ابن‏خُزَیمه و ابوعوانه اسفراینى و محمد بن جریر طبرى از او روایت كرده‏اند. گفته شده كه بخارى و مسلم و دارمى نیز از وى روایت كرده‏اند. ابن‏عدى و ابوحاتم بر درستى و راستى او صحّه گذاشته و به گفته ذهبى بى‏شك ثقه‏اى مورد اعتماد است. اما چون در فضیلت امیرالمؤمنین (ع)، حدیث «انت سید فى الدنیا سید فى الاخرة» را نقل كرده، پاره‏اى از محدثان عامه از سر تعصب بر او خرده گرفتند و حدیث او را منكر شدند.